[ Foto's ]
|
41ste Palingfestival 26 - 27 - 28 mei 2012 |
“STADT, PPORTE ENDE VRIJHEIT”: Mariekerke is zeer oud. E.H. Van Ermengem (gedenksteen tegen de buitenzijde van de toren) bezat een verzameling Romeinse muntstukken, alhier gevonden.
Mariekerke behoorde in de negende eeuw tot het gewest Baceroth, waar mettertijd vier parochiën ontstonden: Vlassenbroek, Baasrode/St.-Ursmarus, Baasrode St.-Amands en Baasrode/Sinte Marie (het huidige Mariekerke).
Sedert de 11e eeuw behoort Bornem met Mariekerke en Hingene, het Land van Bornem, bij het Graafschap Vlaanderen en dit tot de Franse Overheersing.
Dit waarschijnlijk met de bedoeling de grondslag te leggen van een stad of haven.
De aanhoudende afknaging van de Schelde-oevers heeft de ontwikkeling ervan belemmerd, doch het inzicht van de stichter bleef voortleven in de plechtige benaming: “Stadt, Poorte en de Vrijheit van Sinte Marie”.
Mariekerke bezat een vierschaar met hoog, middelbaar en lager rechtsgebied. De nog bestaande Galgestraat is een herinnering daaraan. Het veer Mariekerke-Castel wordt reeds in 1287 in een oorkonde van de Sint-Bernardusabdij vermeld.
DE KERK
Enig mooi
gelegen aan de stroom. Een van de pittoreske dorpen, “gerezen als paarlen
uit Gods hand”. Een kerkje op een heuvel, geaaid door de Schelde. Reeds
vermeld in 1212. In 1333 is er reeds een H. Geesttafel of Armbestuur. In
de 16e eeuw verwoest en pas in 1632 herbouwd. In 1914
andermaal een prooi van de vlammen. De rijke meubilering ging te loor.
In 1925 verrees de kerk uit haar puin en het schip werd 6m verlengd. De
basis van de toren is Romaans. Het onderste deel van het hoogkoor is uit
de dertiende eeuw. Ook van binnen is de kerk een juweeltje. Er bevinden
zich kunstwerken in: van J.Jacobs, een gepolychromeerd zittend beeld van
O.-L.-Vrouw van Mariekerke: een eikenhouten beeld van St. Job 3e
Patroon van onze Parochie door H. De Cuyper, naast een modern Kruisbeeld,
voorstellend tegelijk de lijdende en verheerlijkte Kristus, van Henri
Lannoye van Bornem-Luipegem dat o.a. geëxposeerd werd te Milaan.
Schilderwerken van B. De Pooter, Eugen Yoors (De Wonderbare Visvangst),
Van den Oever, Romain de Saegher en Felix De Boeck (De Zelfgave).
Mariekerke is de geboorteplaats van priester-dichter Jan Hammenecker, “de
eerste in onze literatuur die waarachtig de naam van dichter der Schelde
heeft verdiend”. (J. Muls) en van Mgr. J. Hagendorens, missiebisschop van
Tshumbe-St-Marie. Hij gaf de naam van zijn geboortedorp aan zijn bisdom
in Kongo, het huidige Zaïre. Ontroerende herinneringen aan Jan
Hammenecker worden bewaard in het toeristisch “Onthaalschip De Meivis”,
gelegen in de buurt van de kerk op de kaai.
DE VISSERIJ
De
Visserij te Mariekerke is zo oud als het dorp zelf. In 1318 getuigden
vissers van Mariekerke dat zij cijns betaalden aan “min here Robrechte”
graaf van Vlaanderen en dus niet aan de hertog van Brabant. Het ging om
het meesterschap over de Schelde. Het was hier een rijke rivier: rond de
eeuwwisseling, langzamerhand kapotgemaakt door het “vuil-water”.
Mariekerke was het vissersdorp bij uitstek. Nu leeft nog enkel de schone
herinnering aan meivis, spiering, steur enz… De eerste meivis was voor de
pastoor. Wanneer het in het voorjaar voor de eerste maal dondert, zegt de
oude visser nog met een hart vol weemoed en verlangen: “De meivis is
geboren”. Iets hebben we toch weer: zegel en wapen met de paalsgewijs
geplaatste vis tussen twee leliebloemen, attributen van de H. Maagd Maria,
Patrones van de parochie.
MONUMENTEN
 |
 |
 |
 |
 |
Jan Hammenecker van Herman De Cuyper op de kerkberm.
Jan Hammenecker van J. Verlée nabij geboortehuis
De Visser van Mazy op ’t Kroeske, de aloude Vismijn.
Monument 25 jaar Palingfestival
De Mariekerkse Jol:
A 124-Petrus in de hof van de Pastorij, gebouwd door Omer De Bruyn van Steendorp naar het model van de aloude Mariekerkse
Vissersboten.
DE PALINGHANDEL
Klik hier voor de beschrijving van paling
Tenslotte vraagt men zich af hoe het komen mag dat het vissersdorp van
weleer toch het dorp is gebleven van de vishandel en in het bijzonder van
de palinghandel. Onze vissers verkochten eertijds hun paling aan talrijke
palingventers. Ieder van hen had een vaste route, baan, laat of leit:
Doornik, Gent, Mechelen, Brussel, Hasselt, Luik, St.-Niklaas, Beveren,
Temse, Lier, Aalst, Ronse, enz.
Er werd van oudsher paling ingevoerd, want de vissers konden, zelfs toen
het water nog goed was, de vele vishandelaars niet gerieven. De snelle
botters (zeilschepen), later motorschepen, kwamen hier en te Baasrode met
paling uit Nederland. Het verontreinigde water heeft zelfs de toevoer met
schepen verhinderd, omdat hij hier niet meer kon bewaard worden. De
paling werd dan ingevoerd met vrachtwagens of men gaat hem zelfs halen met
bijzonder wagens, voorzien van een koelinstallatie: naar Nederland,
Frankrijk, Denemarken, Zweden, zelfs tot in Spanje en Portugal en Italië.
De laatste jaren wordt hij zelfs per vliegtuig ingevoerd uit de Verenigde
Staten van Amerika. Te Mariekerke wonen de twee grootste palingimporteurs
van het land en mag Mariekerke worden beschouwd als het centrum van de
palinghandel in ons land.
En wij besluiten met dit heerlijk proza van J. Hammenecker, als een psalm
zo schoon: “De baren van de Schelde vóór Mariekerke heffen zich almaardoor
omhoog naar Maria. O, de talloze Weesgegroeten van de baren aan de
Schelde. En mijn handen, Heer, zijn als uit de Schelde geboren, handen
die vanzelf rijzen naar Marie, Moeder van mijn dorpje, Koninginne van mijn
Koninklijke Schelde.
©
Lode Maerevoet
Sprookjesachtig
Mariekerke
Links
Website Bornem:
http://www.bornem.be
Website Mariekerke:
http://www.mariekerke.be
Website Passiespel Mariekerke 2010:
http://www.passiespel-mariekerke.be/
 |
Website Dorp met toekomst: http://www.dorpmettoekomst.be |
© 2003 - 2011 vzw "Palingfestival-Mariekerke"
info@palingfestival.be